Avrupa Parlamentosu seçimleri nedir, nasıl yapılır?

Abone ol

Avrupa Birliği'nin (AB) gelecek 5 yıllık yeni yönetimini belirlemek için Avrupa Parlamentosu (AP) seçimleri yapıldı. Bu seçimlerde aşırı sağ zafer ilan ederken; AP’nin görevleri, siyasi grupların nasıl oluştuğu, kaç sandalye bulunduğu, nasıl yapıldığı ve kimin oy kullandığı merak konusu oldu.

Avrupa Parlamentosu seçimlerinde partisi açık ara yenilgiye uğrayan Fransa Cumhurbaşkanı Macron erken seçim kararı aldı. İtalya'da Başbakan Meloni'nin aşırı sağcı partisi birinci çıkarken, Almanya'da da muhafazakar partiler seçimleri kazandı.

AP NEDİR, GÖREVİ NELERDİR?

AB kurumları arasında üyeleri doğrudan halk tarafından seçilen tek organdır. Seçimleri 5 yılda bir yapılır. "Avrupa vatandaşı" sayılan AB üyesi ülkelerin vatandaşları, bu seçimlerde oy kullanarak parlamento üyelerini seçer. AP'nin üyeleri, "milletvekili" olarak adlandırılır. Parlamento Genel Kurulu, Fransa’nın Strazburg kentinde toplanır. Parlamentonun siyasi grupları ve komiteleri Brüksel'de toplanır, sekretaryası ise Lüksemburg'dadır. Parlamentoda siyasi görüşlere göre oluşturulan "siyasi gruplar" bulunur. AP, AB Konseyi ile yasama yetkisini paylaşır. Ayrıca AB'nin çok yıllı ve yıllık bütçesini, uluslararası anlaşmalarını ve genişleme gibi önemli kararlarını onaylar. AB Komisyonu Başkanı ve Komisyon üyelerinin göreve başlamaları için onay verir. AB Komisyonu başta olmak üzere diğer AB kurum ve organlarını denetler.

SİYASİ GRUPLAR NEYE GÖRE OLUŞTURULUYOR?

Üye ülkelerden siyasi partilerin AP'ye gönderebildikleri milletvekilleri, Avrupa çapında kendileriyle benzer düşüncelere sahip mevkidaşlarıyla koalisyonlar kuruyor. Bunlara "siyasi grup" adı veriliyor.

Parlamentodaki her grubun, 7 AB ülkesinden en az 23 milletvekilini içermesi gerekiyor.

Halihazırda AP'de EPP isimli siyasi grup merkez sağcı partileri, S&D merkez sol eğilimli siyasi partileri, Avrupa'yı Yenile liberalleri, Yeşiller/Avrupa Özgür İttifakı iklim, çevre ve göçmen haklarını önceleyen siyasi partileri, ECR muhafazakarları, ID aşırı sağcı siyasi partileri ve Avrupa Solu sol eğilimli siyasi partileri bir araya getiriyor.

AP SEÇİMLERİ İÇİN OY KULLANMA SÜRECİ NASIL?

Seçim, AB çapında 4 gün sürüyor.

27 ülke, 6-9 Haziran olarak belirlenen günlerde kendi takvimlerini belirledi.

6 Haziran'da Hollanda'da başlayan seçim, 7 Haziran'da İrlanda, Çekya ve Estonya'da yapıldı.

Bugün ise İtalya, Malta, Slovakya ve Letonya sandık başında.

En hareketli gün, 21 ülke seçmeninin sandık başında olacağı yarın yaşanacak. Oy verme işleminin sürdüğü Estonya ve İtalya'ya 19 ülkenin eklenmesiyle 9 Haziran'da AB'nin toplam 21 üyesinde birden seçim yapılacak.

Almanya, Fransa, İspanya, Polonya, Romanya, Belçika, Portekiz, Yunanistan, Macaristan, Finlandiya, Avusturya, Bulgaristan, Danimarka, İsveç, Hırvatistan, Litvanya, Slovenya, Lüksemburg ile Güney Kıbrıs Rum Yönetimi sandığa gidecek.

KİMLER OY KULLANABİLİYOR?

Oy kullanmanın ilk şartı, 27 AB üyesinden birinin vatandaşlığına sahip olmak.

Yaş kriteri ise üye ülkeden ülkeye değişiyor.

AB genelinde 18 yaşından büyükler oy verebilirken bu sene ilk defa Almanya, Avusturya, Belçika, Malta'da 16, Yunanistan'da 17 yaşındakiler AB'nin geleceğinde söz sahibi olacak.

HANGİ ÜLKE KAÇ MİLLETVEKİLİ ÇIKARACAK?

Her ülke, nüfusu oranında milletvekili çıkarıyor.

İngiltere'nin AB'den ayrılmasıyla 705 olan milletvekili sayısı 720'ye çıkarıldı.

Almanya 96, Fransa 81, İtalya 76, İspanya 61, Polonya 53, Romanya 33, Hollanda 31, Belçika 22, Portekiz, Yunanistan, Macaristan, İsveç ve Çekya 21'er, Avusturya 20, Bulgaristan 17, Slovakya, Danimarka ve Finlandiya 15'er, İrlanda 14, Hırvatistan 12, Litvanya 11, Letonya ve Slovenya 9'ar, Estonya 7, Malta, Lüksemburg ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi 6'şar milletvekili çıkaracak.

SEÇİMDEN SONRA NE OLACAK?

10 Haziran itibarıyla bir yandan AP'ye milletvekili gönderen partiler koalisyon görüşmelerine girerek "AP'deki siyasi grupları" oluşturma sürecine, diğer yandan oluşacak siyasi partilerin AB Komisyonu başkanlığı için liste başı adayları da destek bulabilmek amacıyla müzakerelerine başlayacak.

İlk Genel Kurul toplantısı, 16 Temmuz'da yapılacak ve böylece yeni yasama dönemi başlamış olacak.

İlerleyen dönemde AB ülkelerinin liderleri ve AP milletvekillerinin ortaklaşa katıldığı süreçte AB Komisyonu Başkanı, ardından Komisyon üyeleri atanacak.

AB Konseyinin yeni başkanı, üye ülkelerin liderleri tarafından nitelikli çoğunlukla seçilecek ve 1 Aralık'ta görevine başlayacak.

Böylece AB'nin gelecek 5 yıllık yönetimi belirlenmiş olacak.

Ülkelerde ve partilerde son durum ne? Dünya Lewotobi Laki-Laki Yanardağı patladı: Alarm seviyesi üçe çıkarıldı Dünya Kore Yarımadasında gerilim sürüyor: 310 çöp balonu daha gönderdiler Dünya Avrupa Parlamentosu Başkanı Roberta Metsola, yeniden AP'ye seçildi Dünya